Πρωτοχρονιά

Ένα παλιό έθιμο, που η πρόοδος και οι σύγχρονες ευκολίες το έχουν σβήσει, είναι το σφάξιμο του χοίρου.

Κάθε οικογένεια μεγαλώνει στην αυλή του σπιτιού ένα χοίρο για να το σφάξει τις μέρες των γιορτών.

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς η νοικοκυρά έβραζε σ’ ένα καζάνι πολύ νερό.

Ο χασάπης με τη βοήθεια και άλλων αντρών έσφαζε το χοίρο. Μετά το σφάξιμο και το καθάρισμα του από τις τρίχες με κοχλαστό νερό, έσχιζαν το χοίρο και τον χώριζαν σε κομμάτια: κεφάλι, πόδια, έντερα, χοιρομέρια κλπ. Την ουροδόχο κύστη, τη «φούσκα» του χοίρου την καθάριζαν, τη φούσκωναν και την έδιναν στα παιδιά για να παίξουν. Τα έντερα τα έπλεναν καλά και τα έβαζαν στο ξύδι. Ψιλοκομμένα κομμάτια κρέας χοίρου τα έβαζαν για οχτώ μέρες στο κρασί και στη συνέχεια γέμιζαν μ’ αυτά τα έντερα φτιάχνοντας τα λουκάνικα.

Τα λουκάνικα και τα κρέατα του χοίρου αφού τα κρέμαζαν σ’ένα κοντάρι, τα κάπνιζαν σε φωτιά από σχοινιές, μερσινιές και ξισταρκές για να στεγνώσουν. Μετά τα κρεμούζαν στον ήλιο για να ξεραθούν καλά. Από το κρέας του χοίρου έτρωγαν όλο το χρόνο.

Λαμπρή

Οι προετοιμασίες για τη Λαμπρή αρχίζουν από το Σάββατο του Λαζάρου. Την ημέρα αυτή τα σχολεία κλείνουν για τις γιορτές του Πάσχα. Τα παιδιά συντροφιές – συντροφιές, γυρίζουν το χωριό και τραγουδούν το «τραγούδι του Λαζάρου». Ένα παιδί στολισμένο με αγριολούλουδα (κίτρινες μαργαρίτες και Λαζάρους), είναι ο Λάζαρος. Κρατά ένα κλαδί φοινικιάς στολισμένο με αγριολούλουδα. Οι άλλοι τραγουδούν το «τραγούδι του Λαζάρου» οι νοικοκυρές τους δίνουν αυγά, αναρή ή χρήματα.

Τη Αγία Εβδομάδα οι γυναίκες καθαρίζουν και συγυρίζουν τα σπίτια. Παλιά, σε προηγούμενα χρόνια οι νοικοκυρές ασπρόγιαζαν τους τοίχους.

Από τη Μ. Τετάρτη ως το Μ. Σάββατο γίνονται τα κουλούρια του Πάσχα και οι φλαούνες.

Την Μ. Πέμπτη οι νοικοκυρές βάφουν τα αυγά. Σήμερα υπάρχουν έτοιμες μπογιές για το βάψιμο των αυγών. Παλιά χρησιμοποιούσαν ξηρά κρεμμυδόφυλλα για κόκκινα , μαργαρίτες για τα κίτρινα και φύλλα αμυγδαλιάς για τα πράσινα αυγά.

Την Μ. Παρασκευή, το απόγευμα στολίζεται ο Επιτάφιος. Οι κοπέλες του χωριού πηγαίνουν στην εκκλησία φορτωμένες λουλούδια και με τέχνη στολίζουν τον Επιτάφιο.

Το πρωί του Μ. Σαββάτου γίνεται ο εσπερινός της Ανάστασης. Μόλις ο παπάς πει το «Ανάστα ο Θεός» , οι μαύρες ποδιές πέφτουν και οι σκάμνοι κτυπούν δυνατά.

Το απόγευμα του Μ. Σαββάτου, οι νέοι κουβαλούν στον περίβολο της εκκλησίας κορμούς δέντρων και άλλα ξύλα. Τα τοποθετούν σε σωρό και στην κορυφή ένα ομοίωμα του Ιούδα. Ανάβουν τα ξύλα και μαζεύονται γύρω.

Στη φωτιά της Λαμπρατζιάς καίνε οι κοπέλες τον «Μάρτη» , μια κλωστή που είχαν στο δάκτυλο τους από την 1 η του Μάρτη (για να μην τις κάψει ο ήλιος).

Τα μεσάνυκτα οι καμπάνες καλούν τους χριστιανούς στην εκκλησία. Όλοι φορούν τα γιορτινά τους και κρατούν λαμπάδες. Στις 12 τα μεσάνυκτα σβήνουν τα φώτα. Ο παπάς βγαίνει στην Αγία Πύλη με ένα αναμμένο τρικέρι και ψάλλει το «Δεύτε λάβετε φως». Όλοι ψάλλουν «Χριστός Ανέστη» και τα παιδιά ανάβουν τα βεγγαλικά τους. Ανταλλάσσονται οι ευχές «Χριστός Ανέστη – Αληθώς Ανέστη».

Το μεσημέρι της Κυριακής του Πάσχα γίνεται ο εσπερινός της Αγάπης και διαβάζεται το ευαγγέλιο σε διαφορετικές γλώσσες. Σε πιο παλιές εποχές το απόγευμα, γίνονταν διάφορα παιγνίδια στον αυλόγυρο της εκκλησίας όπως: λουτρά , σχοινί, καμήλα, ζίζιρος κλπ.

Στα σπίτια κρεμάζονταν οι «σούσες» . Ακούγονταν τραγούδια όπως:«Θεέ μου νάρταν οι Λαμπρές να κρεμαστούν οι σούσες, τζιαι να γιεμώσουν τα στενά ούλο μαυροματούσες». Οι κοπέλες του χωριού κάθονταν στις κούνιες, κουνιόνταν και τραγουδούσαν.

Οι γιορτασμοί συνεχίζονταν για τρεις μέρες. Τα καφενεία γέμιζαν κόσμο.

Δυστυχώς το έθιμο αυτό έχει καταργηθεί εδώ και αρκετά χρόνια.

Στη προσπάθεια του το Κοινοτικό Συμβούλιο για αναβίωση των παλιών εθίμων της Λαμπρής, διοργανώνει εκδήλωση την Δευτέρα της Λαμπρής στην αυλή του δημοτικού σχολείου της κοινότητας, όπου γίνεται αναβίωση των παλιών εθίμων και των παλιών παιγνιδιών της Λαμπρής.

Αποκριές

Οι κάτοικοι του χωριού μας, έχουν τη συνήθεια να γιορτάζουν τις αποκριές το Σάββατο και την Κυριακή της Τυροφάγου. Πολλοί μεταμφιέζονται σε γριές, γέρους, στρατιώτες, ζητιάνους, γιατρούς ή νύμφες ντυμένες με κάτασπρα ρούχα. Το βράδυ σαν δύσει ο ήλιος, ομάδες μασκαράδων γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι του χωριού. Όπου κι αν βρίσκεσαι μπορείς ν’ ακούσεις τα γέλια και τις φωνές των μεταμφιεσμένων.

Το βράδυ της Κυριακής, μαζεύονται δύο-τρεις οικογένειες μαζί σ’ ένα σπίτι για να γιορτάσουν και να διασκεδάσουν τις αποκριές. Εκεί που το γλέντι βρίσκεται στο αποκορύφωμά του, νάσου και τους μασκαράδες να ορμούν μέσα στο σπίτι και ν’ αρχίζουν τ’ αστεία τους. Χορεύουν παράξενους ασυνήθιστους χορούς και ζητούν ποτό για να πιουν.

Αφού τους δώσουν ποτό, όπως: κρασί, ζιβανία, κονιάκ ή κάτι άλλο, τους φιλεύουν με κανένα μεζεδάκι και αναχωρούν για κάποιο άλλο σπίτι. Κατά τη διάρκεια του γλεντιού τραγουδούν διάφορα τραγούδια.

Την Καθαρά Δευτέρα, σε πιο παλιές εποχές, όλοι φεύγανε από το χωριό. Άλλοι με τα πόδια κι άλλοι με τα αυτοκίνητα τραβούσαν προς τη «Λαρκούα», μια πολύ ωραία τοποθεσία στα ανατολικά του χωριού. Εκεί μαζευόταν σχεδόν όλο το χωριό, ακόμη και πολλοί ξένοι που έρχονταν κι αυτοί να κόψουν τη «μούττη της Σαρακοστής». Όλοι έπαιρναν τα νηστίσιμα φαγητά τους και παρέες – παρέες γλεντούσαν. Εκεί κοντά υπήρχαν και εξακολουθούν να υπάρχουν και δύο βρύσες, που αυτή την εποχή τρέχουν κρυστάλλινο νερό και δροσίζουν τους διψασμένους. Μετά το φαγοπότι άρχιζε ο χορός, το τραγούδι και το παιχνίδι.

Σήμερα ο κόσμος μαζεύεται για το κόψιμο της «Μούττης της Σαρακοστής» στη περιοχή του ποταμού Γιαλιά, όπου είναι κατασκευασμένο το πετρόκτιστο φράγμα, αλλά και σε άλλες περιοχές της κοινότητας.